Cơ hội để thay đổi

29/06/2015 | 14:11

(Người Chăn Nuôi) - Song song với quá trình đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU; Việt Nam đã ký hiệp định thương mại tự do với Hàn Quốc và Hiệp định thương mại với Liên minh Kinh tế Á - Âu. Khó khăn nhiều nhưng cũng là cơ hội tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại hơn.

Điều tất yếu đã đến

Ngày 8/6, tại buổi làm việc ở Đại học Cần Thơ, Đại sứ Mỹ cho biết có thể TPP được ký vào mùa hè năm nay. Sau khi các bên ăn mừng kết quả những tháng ngày dài đàm phán, ngành chăn nuôi Việt Nam sẽ đứng trước những thách thức  lớn. 

Theo ông Tống Xuân Chinh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi, Bộ NN&PTNT, khi Việt Nam ký TPP thì chắc chắn ngành chăn nuôi sẽ phải cạnh tranh với sản phẩm thịt, trứng, sữa nhập khẩu từ các nước có nền chăn nuôi tiên tiến nên chi phí thấp; do đó, nếu ngành chăn nuôi nước ta không tái cơ cấu theo hướng giảm giá thành thì sẽ thua trên sân nhà.

Bản đồ 12 nước thành viên TPP - Ảnh: nytimes

Trước vấn đề này, ông Vương Ngọc Long, Phụ trách Phát triển Vùng nguyên liệu của Vinamilk cho rằng, trong các nước tham gia TPP, ba nước có ảnh hưởng nhiều đến ngành nông nghiệp và thị trường sữa Việt Nam là New Zealand, Mỹ, Australia. Bên cạnh đó, Việt Nam đã có thỏa thuận mở cửa thị trường nông sản trong khuôn khổ FTA giữa ASEAN và Australia, New Zealand (AANZFTA). Đây là những nước có thể mạnh sản xuất bò sữa. Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn Chăn nuôi Việt Nam nhận định, khi lượng thịt nhập khẩu ngày càng nhiều, giá rẻ, để cạnh tranh thịt ngoại, các trang trại chăn nuôi đã chuyển sang mua nguyên liệu thức ăn chăn nuôi về tự trộn và đây là cách để họ tồn tại.

Trước đây, một trong những lý do để ông Nguyễn Trí Công, một chủ trang trại nuôi lợn ở Đồng Nai cùng những chủ trang trại khác đứng ra vận động thành lập Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai là muốn sau khi có hiệp hội và thông qua đó sẽ làm đại diện cho các trang trại để nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi từ nước ngoài thay vì mua trực tiếp từ các nhà nhập khẩu. Qua đó, giúp các trang trại mua được nguyên liệu chế biến thức ăn giá rẻ.

Theo ông Chinh, khi tham gia các hiệp định thương mại, để tồn tại, cạnh tranh với thịt, trứng nhập khẩu, những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ buộc phải liên kết nhau lại để sản xuất số lượng lớn, tăng sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cần có chính sách giúp người dân từng bước thích nghi những thay đổi này.

Bộ NN&PTNT cho biết, thời gian qua chăn nuôi phát triển ổn định, một phần do giá bán đang mang lại lợi nhuận cho người chăn nuôi và đang có xu hướng chuyển dịch từ hộ chăn nuôi nhỏ lẻ sang quy mô gia trại, nông trại. Đây là tín hiệu đáng mừng, đặc biệt trong bối cảnh ngành chăn nuôi đứng trước "sân chơi" toàn cầu, khi những hiệp định thương mại liên quan Việt Nam chúng ta đều tham gia. Việc chuyển dịch chăn nuôi theo hướng gia trại, trang trại cũng giúp người chăn nuôi kiểm soát được an toàn sinh học cho đàn lợn của mình; điều này rất quan trọng trong phòng chống dịch lợn tai xanh, vốn thường xuyên bùng phát ở nước ta.

 

Cơ hội thay đổi

Tuy có những thách thức nhưng theo ông Nguyễn Đăng Vang, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam, đây cũng là cơ hội cho ngành chăn nuôi. Bởi như nhận định của ông Vang, nước Mỹ có nền nông nghiệp tiên tiến nên đa phần được cơ giới hóa, đất đai lại phù hợp cây ngô, đậu nành nên cùng kg thịt làm ra, ở Mỹ rẻ hơn ít nhất khoảng 20%. Song, để xuất sang Việt Nam, thịt Mỹ phải bán dưới dạng đông lạnh. Điều này cũng tương tự thịt lợn, bò Canada hay châu Âu khi vào Việt Nam.

Chăn nuôi Việt Nam sẽ phải cạnh tranh với sản phẩm thịt, trứng, sữa nhập khẩu

Mặt khác, một trong những lý do để ngành chăn nước ta không bị thua thiệt trên sân nhà là do người dân lâu nay quen tiêu dùng sản phẩm chế biến ngay, chưa quen thịt đông lạnh, nên ngành chăn nuôi vẫn có thời gian ứng phó trong giai đoạn đầu, trước khi thay đổi phương thức sản xuất để giảm giá thành. Ông Vang cũng cho rằng, giá thành chăn nuôi của Việt Nam cao nhưng nếu so với Nhật Bản lại thấp hơn nên thịt Việt Nam sẽ có cơ hội xuất sang Nhật. Hiện, giá thành chăn nuôi thịt gà của Nhật khoảng 105.000 đồng/kg, cao gấp 2,5 lần so với Việt Nam.

Ông Vương Ngọc Long cho biết, để ngành chăn nuôi bò sữa Việt Nam phát triển bền vững trong bối cảnh TPP như đã nêu trên, cần có chiến lược phát triển bền vững và cạnh tranh; trong đó vai trò của các bên có liên quan như Nhà nước, doanh nghiệp chế biến sữa, người chăn nuôi và các nhà khoa học, tổ chức. Một trong những việc phải làm là của các cơ quan nhà nước như Bộ Công thương, Bộ NN&PNTN (nhất là Cục Thú y) trong việc nghiên cứu, ban hành, thực thi các rào cản bảo hộ như hạn ngạch thuế quan, kỹ thuật, kiểm dịch động vật, an toàn vệ sinh thực phẩm.

"Để ngành chăn nuôi bò sữa trong nước phát triển, các quyết định cung cấp quota nhập khẩu sản phẩm sữa của Bộ Công thương cần có sự tham vấn từ các hiệp hội trong ngành sữa trước khi thông qua", ông Long đề nghị. Cũng theo ông Long, Việt Nam với khí hậu nhiệt đới có thể gieo trồng quanh năm, việc sản xuất thức ăn thô xanh có nhiều thuận lợi hơn; vì thế ngành chăn nuôi cần tận dụng lợi thế đất đai, thời tiết trong việc trồng cây thức ăn thô xanh để giảm chi phí thức ăn trong cơ cấu giá thành.

Ngoài ra, theo nhiều chuyên gia, Nhà nước cần sớm có chính sách hỗ trợ ngành lai tạo giống trong nước, hoặc cho nhập giống gia súc, gia cầm cao sản, để rút ngắn thời gian nghiên cứu, nhằm giúp người chăn nuôi có giống tốt, qua đó giảm hệ số sử dụng thức ăn, giảm được giá thành.

>> Bộ NN&PTNT cho biết, tính đến 1/4, đàn lợn cả nước đạt 27,1 triệu con (tăng gần 3%), bò thịt 5,3 triệu con (tăng gần 3%), bò sữa 253.700 con (tăng 53.200 con, tương đương tăng 26%), đàn gia cầm 327 triệu con (tăng 4%) so cùng kỳ năm trước.

Tiểu Kiều

Gửi bình luận

Gửi Làm lại