Chăn nuôi Việt Nam: Chuyển mình để phát triển

02/05/2018 | 02:43

(Người Chăn Nuôi) - Ngành chăn nuôi tại Việt Nam đang có xu hướng chuyển đổi rõ nét từ quy mô hộ gia đình nhỏ lẻ sang những trang trại lớn và hiện đại.

Liên kết “sống khỏe”

Sau đợt khủng hoảng của ngành chăn nuôi heo, những trang trại quy mô nhỏ lẻ đang chết dần nhường chỗ cho những trang trại quy mô công nghiệp hiện đại, những doanh nghiệp chăn nuôi có chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ. Các chuyên gia cho rằng, đó là xu thế tất yếu của các nước trên thế giới mà Việt Nam phải làm để có sản phẩm từ “trang trại đến bàn ăn” đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Theo ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Ðồng Nai, có đến 50% trang trại nhỏ lẻ tự đóng cửa, bỏ nghề do ngành chăn nuôi khó khăn liên tiếp nhiều năm qua. Từ năm 2017 đến nay, khi giá heo xuống đáy, người chăn nuôi thua lỗ thì những trang trại nhỏ lẻ càng chết dần, chỉ những trang trại quy mô lớn, những doanh nghiệp chăn nuôi đầu tư công nghiệp vẫn có thể cầm cự và sống sót.

“Có liên kết với đầu ra tiêu thụ, chi phí sản xuất thấp hơn, chủ động được thức ăn, con giống nên giá thành sẽ thấp hơn những trang trại nhỏ lẻ. Với giá heo hơi như hiện nay, nhiều người lo ngại, nếu tình hình không được cải thiện thì chỉ cần vài tháng nữa, các hộ nông dân chăn nuôi nhỏ lẻ sẽ “chết” hoặc chuyển sang chăn nuôi thuê cho các doanh nghiệp chăn nuôi công nghiệp”, ông Công nói.

Trái lại, cách quản lý chăn nuôi hiện đại, tham gia chuỗi liên kết tạo ra sản phẩm gà sạch, chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu… cũng giúp nhiều trang trại sống tốt trong thời điểm ngành chăn nuôi gặp khó khăn vì cung vượt cầu. Ông Nguyễn Minh Kha, chủ trang trại chăn nuôi ở Ðồng Nai cho biết, người chăn nuôi bỏ vốn đầu tư trang trại, các đối tác còn lại cung cấp con giống, thức ăn và lo đầu ra, cách liên kết này giúp trang trại ông sở hữu trại gà quy mô công nghiệp hiện đại với 720.000 con được cấp phép xuất khẩu vào Nhật Bản.

Theo ông Kha, lợi thế của trang trại quy mô công nghiệp tham gia chuỗi liên kết là các công ty nước ngoài chuyển giao kinh nghiệm quản lý, kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến của thế giới cho nông dân. Trang trại được cam kết hỗ trợ tiềm lực và quan trọng nhất, giúp nông dân tiêu thụ sản phẩm bằng cách xuất khẩu ra nước ngoài. Yếu tố quyết định thành công trong chuỗi là các mắt xích phải cùng nhìn về một hướng, cùng mục tiêu cung cấp cho người dùng sản phẩm sạch, truy xuất được nguồn gốc. Ngoài ra, muốn sản xuất ổn định, các bên cần xác định lợi nhuận vừa phải và biết chia sẻ khó khăn khi có rủi ro xảy ra. Chăn nuôi chuyển dịch theo hướng công nghiệp hiện đại cũng mang lại nhiều lợi ích cho ngành chăn nuôi đảm bảo an toàn dịch bệnh hướng ra xuất khẩu. 

 

Cũng cần “nhạc trưởng”

Theo ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Ðồng Nai, các trang trại chăn nuôi công nghiệp phải chủ động liên kết với các đơn vị trong nước lẫn các doanh nghiệp FDI mới gia tăng được sức cạnh tranh. Ðể chăn nuôi phát triển được thì cần phải chủ động nhập khẩu nguyên liệu đầu vào, chế biến cho sản phẩm đầu ra. Bên cạnh đó, cần xác định rõ vai trò “nhạc trưởng” trong hoạt động chăn nuôi để có kế hoạch phát triển cụ thể, điều phối cung - cầu thị trường.

Ông Công cho rằng, việc xúc tiến thương mại mở rộng thị trường thông qua đàm phán cấp Chính phủ sẽ giúp ngành chăn nuôi thêm đầu ra. Như thịt heo nếu xuất khẩu được sang Trung Quốc, thịt gà xuất được sang nhiều thị trường khác nữa thì ngành chăn nuôi trong nước sẽ không rơi vào khủng hoảng như hiện nay. Cần sự chủ động từ bộ ngành, cơ quan phát triển thị trường về thông tin dự báo lẫn mở cửa thị trường.

Hiện, Thái Lan xuất khẩu mỗi năm trên 700.000 tấn thịt gia cầm (chủ yếu xuất khẩu ức gà). Song, Việt Nam mới xuất khẩu một vài lô hàng nhỏ sang thị trường Nhật Bản là quá khiêm tốn. Trong khi đó, nước ta nhập khẩu rất lớn đùi gà, cánh và chân.

Ông Nguyễn Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Gia cầm Ðông Nam bộ cho rằng, việc lệ thuộc thị trường trong nước khiến nhà chăn nuôi luôn đối mặt với rủi ro do thị trường biến động, cụ thể nhất là năm 2017 giá các mặt hàng chăn nuôi “lao dốc” đã ảnh hưởng đến trang trại, doanh nghiệp có ngành nghề này.

Theo ông Ngọc, lợi thế của Việt Nam là nước sản xuất thịt các loại đứng thứ 6 trên thế giới, hàng năm tạo ra trên 5 triệu tấn thịt, giá trị xuất khẩu đạt trên 500 triệu USD/năm. Dự kiến sản phẩm chăn nuôi năm 2017 tăng trên 12%. Ðặc biệt, vùng Ðông Nam bộ có dư địa rất lớn để phát triển chăn nuôi, có nhiều đơn vị tham gia vào sản xuất, áp dụng công nghệ cao trở thành nơi sản xuất an toàn dịch bệnh.

Hiện nay, Việt Nam có các hệ thống chính sách, các biện pháp hỗ trợ, chắc chắn ngành chăn nuôi sẽ đứng vững được. Ðể tăng khả năng cạnh tranh, ngoài việc củng cố về mặt quản lý nhà nước và tổ chức lại sản xuất, các doanh nghiệp lẫn hiệp hội cho rằng, cũng cần xử lý đồng bộ các yếu tố về kỹ thuật như giống, thức ăn chăn nuôi, dịch bệnh và an toàn thực phẩm.

>> Tính đến cuối năm 2016, cả nước có khoảng 33.488 trang trại; trong đó có 20.869 trang trại chăn nuôi (chiếm 62,4%)

Cục trưởng Cục Chăn nuôi Hoàng Thanh Vân cho biết, theo Đề án 440 của Bộ NN&PNTN, đến năm 2020, chăn nuôi sẽ chiếm khoảng 42% trong toàn ngành nông nghiệp. Chăn nuôi Đông Nam bộ có vị trí và vai trò quan trọng, thúc đẩy mạnh mẽ sự ra đời của các vùng chăn nuôi an toàn, tạo cơ hội để chăn nuôi Việt Nam mở ra cánh cửa hội nhập với thế giới

Ông Hoàng Thanh Vân, Cục trưởng Cục Chăn nuôi

Hiện nay đang có sự chuyển biến trong tái cơ cấu sản phẩm, nhiều doanh nghiệp lớn trong nước lẫn doanh nghiệp FDI đang tái cơ cấu theo chuỗi, xây dựng vùng an toàn dịch, gắn với hệ thống giết mổ hiện đại phục vụ trong nước và xuất khẩu. Trong năm 2018, Cục Chăn nuôi tiếp tục xác định các vùng chăn nuôi có lợi thế, biến lợi thế thành thời cơ.

 

 

Ông Gabor Fluit, Tổng Giám đốc Tập đoàn De heus Châu Á

Ðể xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi, ngành chăn nuôi Việt Nam phải quy hoạch vùng an toàn dịch bệnh theo quy định của quốc tế (vùng an toàn dịch bệnh trong bán kính 5 km). Muốn vậy phải phát triển những mô hình chăn nuôi công nghiệp mới kiểm soát được an toàn dịch bệnh và có địa lý chỉ dẫn cho thế giới biết, khi đó các sản phẩm về heo, gà mới xuất khẩu được ra thế giới. 

 

Quang Huy

Gửi bình luận

Gửi Làm lại